مدیریت‌ اثربخش‌ جلسات‌

این مقاله از منابع مختلف جهت ارایه در دانشگاه تهیه شده است

‌امروزه‌ عواملی‌ چون‌ بزرگ‌ شدن‌ سازمانها، پیچیدگی‌ ساختار و فعالیتهای‌ آنها، افزایش‌ متغیرهای‌ محیطی‌ تاثیرگذار و... مدیران‌ را ناگزیر کرده‌ است. برای‌ انجام‌ بهتر وظایف‌ و اداره‌ موثر سازمان، از سایر اعضا کمک‌ بگیرند. بدین‌منظور، مدیران‌ معمولاً‌ جلساتی‌ را تشکیل‌ می‌دهند و با همفکری‌ و تعامل‌ درمورد موضوعهای‌ مطرح‌ شده‌ به‌ تبادل‌ اطلاعات‌ می‌پردازند یا تصمیماتی‌ را به‌ صورت‌ گروهی‌ اتخاذ می‌کنند. تشکیل‌ جلسات‌ نه‌ تنها منجر به‌ تبادل‌ اطلاعات‌ و اتخاذ تصمیمات‌ مطلوب‌ می‌شود بلکه‌ تا اندازه‌ زیادی‌ به‌ بهبود ارتباطات‌ و درک‌ متقابل‌ واحدها از همدیگر نیز کمک‌ می‌کند. البته‌ موارد مذکور درصورتی‌ صادق‌ است‌ که‌ جلسات‌ نیز همانند سایر فعالیتهای‌ سازمانی‌ از مدیریت‌ مناسب‌ برخوردار باشد وگرنه‌ تشکیل‌ جلسات‌ نه‌ تنها به‌ بهبود کارایی‌ و کارآمدی‌ سازمان‌ کمک‌ نخواهدکرد بلکه‌ موجب‌ اتلاف‌ منابع‌ و ایجاد تضادهای‌ درون‌ سازمانی‌ خواهدشد.

 تعریف‌ جلسه‌

‌ جلسه‌ گردهمایی‌ دو نفر یا بیشتر از کسانی‌ است که‌ دارای‌ هدفهای‌ مشترک‌ هستند و ارتباطات‌ (شفاهی‌ و یا کتبی) را وسیله‌ اصلی‌ نیل‌ به‌ این‌ اهداف‌ قرار می‌دهند. به‌ عبارت‌ دیگر، جلسه‌ گروهی‌ از افراد واحدهای‌ مختلف‌ سازمان‌ است‌ که‌ برای‌ انجام‌ وظایف‌ سازمانی‌ مشخص‌ به‌طور موقت‌ یا دائم‌ دور هم‌ جمع‌ می‌شوند.

انواع‌ جلسه‌

‌ ‌جلسات‌ متفاوتی‌ در سازمانها برگزار می‌شود. گاهی‌ هدف‌ از جلسه‌ تبادل‌ اطلاعات‌ و گزارش‌دهی‌ است، گاهی‌ توجیه‌ و قانع‌ کردن‌ دیگران‌ برای‌ انجام‌ کار و گاهی‌ تصمیم‌گیری‌ درمورد یک‌ مساله‌ است

1 - جلسه‌ حل‌ مساله:

عبارت‌ حل‌ مساله‌ برای‌ افراد گوناگون‌ معنی‌ مختلفی‌ دارد. مشکل‌ به‌ موقعیتی‌ اطلاق‌ می‌شود که‌ نتوان‌ آن‌ را تغییر داد. مشکل‌ می‌تواند شامل‌ ابهام‌ درمورد یکسری‌ مقررات‌ جدید، نداشتن‌ نام‌ برای‌ محصول‌ و... باشد، آنچه‌ اهمیت‌ دارد این‌ است‌ که‌ وضعیت‌ موجود باید تغییر یابد. تا تمایلی‌ به‌ تغییر نباشد، مشکل‌ حل‌ نخواهدشد. یک‌ جلسه‌ حل‌ مساله‌ زمانی‌ خوب‌ جواب‌ می‌دهد که‌ تمایل‌ به‌ تغییر در جلسه‌ وجود داشته‌ باشد.

2 - جلسه‌ تصمیم‌گیری:

جلسه‌ حل‌ مسائل، جلسه‌ برخورد با مساله‌ است‌ و الزاماً‌ تصمیم‌گیری‌ نیست. درحالی‌ که‌ در یک‌ جلسه‌ تصمیم‌گیری‌ فشار برای‌ تصمیم‌گیری‌ نهایی‌ است. اگر سازمان‌ از ساختار سلسله‌ مراتبی‌ پیروی‌ می‌کند، جلسه‌ باید تصمیم‌گیرنده‌ نهایی‌ داشته‌ باشد. در این‌ جلسات‌ تعداد اعضای‌ گروه‌ نباید کمتر از 15 نفر باشد، تشکیل‌ جلسه‌ با حضور 30 نفر هم‌ امکان‌پذیر است. قبل‌ از هر جلسه‌ باید اطمینان‌ حاصل‌ شود که‌ همه‌ افراد از نحوه‌ تصمیم‌گیری‌ آگاه‌ هستند و آن‌ را قبول‌ دارند. در برخی‌ از موارد مدیران‌ قبل‌ از تشکیل‌ چنین‌ جلساتی، تصمیم‌ را خود اتخاذ می‌کنند و از افراد به‌طوری‌ صوری‌ استفاده‌ می‌کنند. در چنین‌ مواردی‌ بهتر است‌ به‌ جای‌ جلسه‌ تصمیم‌گیری‌ یک‌ جلسه‌ استفاده‌ از اطلاعات‌ تشکیل‌ شود و مدیر تصمیم‌ خود را بگیرد.

3 - جلسه‌ گزارش‌دهی‌ و اطلاع‌رسانی:

 درصدی‌ از جلسات‌ اداری‌ مخصوص‌ گزارش‌دهی‌ و استفاده‌ از اطلاعات‌ است. هدف‌ مدیران‌ از برگزاری‌ چنین‌ جلساتی، برقراری‌ اعتماد و حصول‌ اطمینان‌ از انجام‌ کارهاست. ازطریق‌ مبادله‌ اطلاعات‌ است‌ که‌ کارکنان‌ می‌توانند مشکل‌ سازمان‌ خود را حل‌وفصل‌ کنند. یک‌ مدیر از راه‌ مبادله‌ اطلاعات، قادر است‌ از تمام‌ دانشها، اطلاعات، تجربیات‌ و عواطف‌ اعضای‌ خود به‌ منظور پیشبرد اهداف‌ سازمان‌ استفاده‌ کند. درنتیجه‌ عدم‌ اطلاع‌رسانی، سوءظن‌ دربین‌ اعضاء سازمان‌ پرورش‌ می‌یابد و گاهی‌ به‌ حوادث‌ ناهنجار می‌انجامد. مبادله‌ اطلاعات‌ عمودی‌ که‌ از بالا به‌ پایین‌ صورت‌ می‌گیرد نسبت‌ به‌ مبادله‌ اطلاعات‌ افقی‌ که‌ میان‌ مقامات‌ همسطح‌ جاری‌ است‌ از اهمیت‌ بیشتری‌ برخوردار است.

4 - جلسه‌ ارزیابی‌ (بازخور):

پویایی‌ جلسات‌ بازخور، متفاوت‌ از جلسات‌ گزارش‌دهی‌ است. در چنین‌ جلساتی‌ افراد زیادی‌ اظهارنظر و پیشنهاد ارائه‌ می‌کنند. این‌گونه‌ جلسات‌ ارزشمند است‌ چرا که‌ هریک‌ از افراد فرصت‌ مشارکت‌ و گوش‌ دادن‌ به‌ نظریات‌ دیگران‌ را دارد. برخلاف‌ جلسات‌ گزارش‌دهی، جلسات‌ بازخور باید سازمان‌یافته‌ و برنامه‌ریزی‌ شده‌ باشد.

ارکان‌ جلسه‌ و وظایف‌ آنها

‌ ‌در رویکرد سنتی‌ اداره‌ جلسه، ارکان‌ جلسه‌ را به‌ سه‌ دسته‌ رئیس، دبیر و عضو جلسه‌ طبقه‌بندی‌ می‌کنند ولی‌ در ویکرد تعاملی‌ که‌ یک‌ روش‌ جدید در اداره‌ جلسات‌ محسوب‌ می‌شود، به‌ منظور اجتناب‌ از اثر نامطلوب‌ رئیس‌ در جلسه، رکن‌ چهارم‌ به‌ عنوان‌ مجری‌ جلسه‌ اضافه‌ شده‌ است.

مجری‌ جلسه‌

‌ ‌مجری‌ عضوی‌ است‌ بی‌طرف‌ که‌ درنظریات‌ جلسه‌ مشارکت‌ نکرده‌ و در ارزیابی‌ آنها نقش‌ ندارد بلکه‌ نقش‌ او فقط‌ کمک‌ به‌ گروه‌ در متمرکزساختن‌ انرژیها در زمینه‌ وظایف، جلوگیری‌ از برخورد شخصی‌ در گروه‌ و ایجاد فرصت‌ مشارکت‌ برای‌ کلیه‌ افراد است.

دبیر جلسه: دبیر فردی‌ بی‌طرف‌ و غیرارزیابی‌کننده‌ است. وظیفه‌ وی‌ نوشتن‌ نقطه‌نظرات‌ اساسی‌ افراد در خلال‌ جلسه‌ است. دبیر عین‌ جملات‌ افراد را یادداشت‌ می‌کند. البته‌ هدف‌ این‌ نیست‌ که‌ همه‌ مطالب‌ کلمه‌ به‌ کلمه‌ گزارش‌ شود. فعالیت‌ دبیر نباید موجب‌ کندی‌ سرعت‌ جلسه‌ شود. این‌ گزارش‌ را حافظه‌ گروهی‌ می‌گوییم‌ و به‌عنوان‌ گزارش‌ موردقبولی‌ از آنچه‌ واقعاً‌ اتفاق‌ افتاده‌ تلقی‌ می‌شود.

اعضای‌ جلسه: اعضای‌ جلسه‌ مشارکت‌کننده‌ فعال‌ در جلسه‌ هستند. مسئولیت‌ اعضای‌ جلسه‌ این‌ است‌ که‌ بگذارند دبیر و مجری‌ نقش‌ بی‌طرف‌ خود را ایفا کنند و اعضای‌ جلسه‌ باید مراقب‌ باشند که‌ نظرات‌ افراد به‌طور صحیح‌ گزارش‌ شود. اعضای‌ گروه‌ علاوه‌ بر اینکه‌ انرژی‌ خود را صرف‌ وظیفه‌ خود می‌کنند، مراقب‌ هستند که‌ مجری‌ امکان‌ مشارکت‌ همه‌ را در بحث‌ فراهم‌ کند.

رئیس‌ جلسه: در روش‌ سنتی، رئیس‌ جلسه‌ همزمان‌ اداره‌کننده‌ جلسه‌ نیز محسوب‌ می‌شود. ولی‌ در روش‌ تعاملی، رئیس، جلسه‌ را اداره‌ نمی‌کند بلکه‌ عضو فعال‌ آن‌ است. رئیس‌ تمام‌ تصمیمات‌ نهایی‌ را می‌گیرد. درصورتی‌ که‌ پیشرفت‌ جلسه‌ رضایت‌بخش‌ نباشد، می‌تواند محدودیتهایی‌ وضع‌ کند و درمورد نقطه‌نظرات‌ خود به‌طور فعال‌ بحث‌ کند. رئیس‌ می‌تواند اعضای‌ گروه‌ را به‌ قبول‌ وظایف‌ ترغیب‌ سازد و یا ترتیب‌ جلسه‌ دیگر و با گروه‌ دیگر را بدهد و یا با رسانه‌ها در تماس‌ باشد.

موانع‌ و مشکلات‌ جلسات‌

‌ ‌جلسات‌ یکی‌ از پیچیده‌ترین‌ فعالیتهایی‌ است‌ که‌ انجام‌ می‌پذیرد. موفقیت‌ و شکست‌ آنها درگرو تجزیه‌وتحلیل‌ آنچه‌ انجام‌ شده‌ و انجام‌ نشده‌ است.محققان‌موانع‌ومشکلات‌ جلسه‌رادر6 عنوان‌طبقه‌بندی‌می‌کنند.

1 - توجه‌ اعضای‌ جلسه‌ به‌ موضوعهای‌ مختلف‌ در یک‌ زمان:

جلسه‌ ترکیبی‌ از افراد متعدد است‌ و هر فرد دارای‌ علائق، مشکلات‌ و اولویتهای‌ خاص‌ خود است. بنابراین‌ طبیعی‌ است‌ که‌ به‌ هنگام‌ جلسه، ذهن‌ هریک‌ از حضار به‌ مورد خاصی‌ معطوف‌ شود. یکی‌ از مهمترین‌ موانع‌ جلسات، همین‌ موضوع‌ است.

2 - مغشوش‌ شدن‌ موضوع‌ جلسه‌ با فرایند آن:

برای‌ رسیدن‌ به‌ یک‌ مرکز توجه‌ مشترک، گروه‌ باید برروی‌ آنچه‌ که‌ باید در جلسه‌ بحث‌ شود و همچنین‌ چگونگی‌ این‌ بحث‌ به‌ توافق‌ برسند. تمایز بین‌ محتوی‌ (مشکل، عنوان‌ یا صورتجلسه) و فرایند (روش، متد) دشوار، اما حیاتی‌ است‌ و عدم‌ توجه‌ به‌ آن‌ یکی‌ از علل‌ عدم‌ موفقیت‌ جلسات‌ است.

3 - برخورد شخصی‌ و مشکل‌ تراکم‌ گفتگو در جلسه:

 اغلب‌ افراد تمایل‌ دارند به‌ سرعت‌ به‌ جریان‌ گفتگوی‌ جلسه‌ واردشده‌ و نقطه‌نظرات‌ خود را مطرح‌ کنند. این‌ موضوع‌ منجر به‌ بروز مشکل‌ تراکم‌ گفتگو در جلسات‌ می‌شود که‌ خود منجربه‌ منحرف‌ شدن‌ جلسه‌ از هدف‌ اصلی‌ خود می‌گردد. برای‌ حل‌ این‌ مشکل، لازم‌ است‌ که‌ فردی‌ جریان‌ متعادلی‌ از مکالمه‌ را برقرار کرده‌ و افراد را از برخوردهای‌ شخصی‌ با یکدیگر برحذر دارد.

4 - روشن‌ نبودن‌ نقشها و مسئولیتها:

یکی‌ از مهمترین‌ موانع‌ جلسات‌ موثر، روشن‌ نبودن‌ مسئولیتها و نقشهای‌ افراد شرکت‌کننده‌ در جلسه‌ است. تنها راه‌حل‌ این‌ موضوع‌ تعریف‌ دقیق‌ نقش‌ و مسئولیت‌ هریک‌ از حضار جلسه، قبل‌ از تشکیل‌ آن‌ است.

5 - سوءاستفاده‌ از قدرت‌ توسط‌ رئیس‌ جلسه:

 وقتی‌ مدیر در موضوع‌ جلسه‌ای‌ ذینفع‌ است، تقریباً‌ غیرممکن‌ است‌ آن‌ را بدون‌ مداخله‌ و دستکاری‌ اداره‌ کند. حتی‌ اگر مدیر نخواهد گروه‌ را تحت‌ تاثیر خود قرار دهد با اشارات‌ غیرکلامی‌ از افرادی‌ حمایت‌ می‌کند که‌ از عقاید او دفاع‌ می‌کنند. تجربه‌ نشان‌ داده‌ است‌ که‌ مدیرانی‌ که‌ جلسات‌ را خود اداره‌ می‌کنند، تمایل‌ دارند که‌ فعال‌ترین‌ فرد جلسه‌ باشند و تقریباً‌ 60% از وقت‌ جلسه‌ را به‌ خود اختصاص‌ می‌دهند. به‌ همین‌ علت‌ مشارکت‌ افراد در جلسه‌ پایین‌ می‌آید. بنابراین، در بیشتر جلسات‌ سازمانهای‌ سلسله‌ مراتبی‌ که‌ با روش‌ سنتی‌ اداره‌ می‌شوند. مدیر با بیشترین‌ اختیار و قدرت‌ تصمیم‌گیری‌ معمولاً‌ رئیس‌ جلسه‌ است‌ که‌ نقشهای‌ متعددی‌ را در یک‌ لحظه‌ ایفا می‌کند. مثل‌ مسابقه‌ای‌ که‌ یک‌ فرد هم‌ داور و هم‌ کاپیتان‌ تیم‌ است.

‌ ‌راه‌حل‌ این‌ مشکل‌ جداکردن‌ نقش‌ فرایند از نقش‌ قدرت‌ و تصمیم‌گیری‌ است. بدین‌ترتیب‌ که‌ مدیر مسئولیت‌ تصمیم‌گیری‌ و درگیر شدن‌ با موضوع‌ را بپذیرد و وظایف‌ مربوط‌ به‌ فرایند را به‌ فرد دیگری‌ (مجری) تفویض‌ کند.

6 - گرایش‌ افراد به‌ یکسان‌ فکرکردن:

جنیس‌ یکی‌ از صاحبنظران‌ موضوع، تمایل‌ گروهها برای‌ یکسان‌ فکرکردن‌ را "گروه‌ فکری" می‌نامد و دلایل‌ زیر را درمورد اینکه‌ چرا "گروه‌ فکری" ایجاد می‌شود، ذکر می‌کند:

1- اگر شما با رئیس‌ یک‌ شرکت‌ بزرگ‌ و بااهمیت‌ و یا اعضای‌ گروه‌ مهم‌ تصمیم‌گیری‌ برخورد داشته‌ باشید، متوجه‌ می‌شوید که‌ آنها این‌ احساس‌ را دارند که‌ <ما هر کاری‌ را می‌توانیم‌ انجام‌ دهیم‌ چون‌ افراد خوبی‌ هستیم‌ و بنابراین، تصمیمات‌ ما نیز درست‌ خواهدبود>. همین‌ احساس‌ در گروه‌ به‌ صورت‌ حس‌ قدرت‌ و اهمیت‌ جمعی، کاملاً‌ مشخص‌ است‌ و یکی‌ از نگرشهای‌ خطرناکی‌ است‌ که‌ منجر به‌ تصمیمات‌ خطرناکی‌ می‌شود;

2 - هرقدر که‌ فرد به‌ سطوح‌ بالاتر سازمان‌ ارتقا می‌یابد، بیشتر از واقعیتهایی‌ که‌ در سطوح‌ پایین‌تر سازمان‌ و یا بیرون‌ آن‌ اتفاق‌ می‌افتد، جدا می‌شود. زیرا ارزشهای‌ سازمان‌ بر افراد تاثیر می‌گذارد و در یک‌ فرایند طبیعی‌ غربال، صرفاً‌ افراد مشابهی‌ به‌ بالای‌ سازمان‌ راه‌ پیدا می‌کنند. بنابراین، مدیران‌ سازمان‌ هر روز با نقطه‌نظرات‌ مشابهی‌ سروکار دارند و ممکن‌ است‌ فکر کنند که‌ هرقدر در سازمان‌ ارتقاء می‌یابند، اطلاعات‌ صحیح‌تر و نظرات‌ افراد متخصص‌ و متنوع‌تری‌ را دریافت‌ می‌کنند، اما به‌ لحاظ‌ وجود این‌ فیلترها (یعنی‌ گفتن‌ آنچه‌ که‌ دیگران‌ می‌خواهند بشوند) واقعیت‌ درست‌ برعکس‌ این‌ است;

3 - هرقدر در گروه‌ حس‌ به‌هم‌ پیوستگی‌ و اعتماد وجود داشته‌ باشد، افراد احساس‌ راحتی‌ بیشتری‌ برای‌ ابراز مخالفت‌ خواهند داشت‌ که‌ البته‌ این‌ امر تا نقطه‌ای‌ صدق‌ می‌کند. از آن‌ حد به‌ بالا، افراد با خود می‌گویند که‌ اگر اعتراضی‌ کنند، کار گروه‌ پیچیده‌تر می‌شود. برای‌ بسیاری‌ از افراد احساس‌ تعلق، اهمیت‌ بیشتری‌ از اتخاذ بهترین‌ تصمیم‌ در گروه‌ دارد;

4 - وقتی‌ که‌ گروه‌ با هم‌ رشد می‌کنند، یکسری‌ باورهای‌ مشترکی‌ در افراد شکل‌ می‌گیرد و هرکسی‌ این‌ باورها را زیرسوال‌ ببرد به‌عنوان‌ مزاحم‌ تلقی‌ می‌شود و فشار بر او زیاد می‌شود و به‌ جای‌ تشویق‌ ابراز نظرات‌ مختلف، افراد را به‌ سازش‌ وامی‌دارند;

5 - وقتی‌ که‌ اعضا گروه‌ شامل‌ مدیراجرایی‌ ارشد و کارکنان‌ می‌شود. وفاداری‌ و حمایت‌ یکی‌ از دلایل‌ دیگری‌ است‌ که‌ افراد را از انتقاد بازمی‌دارد;

6 - وقتی‌ که‌ اشتیاق‌ زیادی‌ برای‌ توافق‌ در گروه‌ وجود داشته‌ باشد، هر نوع‌ نشانه‌ مخالفت‌ ممکن‌ است‌ نادیده‌ گرفته‌ شود. و اگر یک‌ عضو درمورد موضوعی‌ سکوت‌ کند برای‌ دیگر اعضا موافقت‌ تلقی‌ می‌شود;

7 - گروه‌ فکری‌ وقتی‌ ایجاد می‌شود که‌ گروه‌ تحت‌ فشار برای‌ تصمیم‌گیری‌ باشد (مثلاً‌ تا ساعت‌ 5 باید تصمیمی‌ گرفته‌ شود);

8 - مواردی‌ که‌ افراد مایل‌ نیستند که‌ رهبر گروه‌ زیر سوال‌ قرار گیرد. این‌ هم‌ یکی‌ از راههایی‌ است‌ که‌ منجربه‌ گروه‌ فکری‌ می‌شود.

‌ ‌یکی‌ از بهترین‌ راهها برای‌ جلوگیری‌ از پیامدهای‌ گروه‌ فکری، حصول‌ اطمینان‌ از این‌ است‌ که‌ اعضای‌ جلسه‌ غیرمتجانس‌ هستند. به‌عبارت‌ دیگر باید مطمئن‌ شد که‌ افراد با نقطه‌نظرات‌ مختلفی‌ در جلسات‌ تصمیم‌گیری‌ و حل‌ مساله‌ حضور دارند. در بسیاری‌ از جلسات‌ سازمانها سلسله‌ مراتبی‌ افراد ثابتی‌ شرکت‌ می‌کنند (مدیر و کارکنانش). وقتی‌ که‌ همه‌ افراد از یک‌ بخش‌ باشند و سابقه‌ و تجربه‌ مشابهی‌ هم‌ داشته‌ باشند و این‌ افراد برای‌ جلسات‌ گزارش‌دهی‌ و استفاده‌ از اطلاعات‌ بسیار مناسب‌ هستند. اما وقتی‌ مشکلی‌ بروز می‌کند باید از افراد دیگری‌ دعوت‌ شود. مدیر نه‌ تنها باید از <گروه‌ فکری> جلوگیری‌ کند بلکه‌ باید از فواید مشارکت‌ و همکاری‌ هم‌ بهره‌ ببرد. به‌عبارت‌ دیگر اگر مدیر اجازه‌ دهد نوع‌ مشکل‌ یا مساله، اعضای‌ گروه‌ را تعیین‌ کند به‌طور طبیعی‌ یک‌ گروه‌ نامتجانس‌ انتخاب‌ می‌شود. هرقدر گروه‌ نامتجانس‌تر باشد، نیاز بیشتری‌ به‌ روشن‌ کردن‌ و سازمان‌ دادن‌ نقشها و فرایندها هست.

‌ از سایر مشکلات‌ جلسات‌ می‌توان‌ به‌ موارد زیر اشاره‌ کرد:

1 - مشخص‌ نبودن‌ اهداف‌ و انتظارات: یعنی‌ برای‌ افراد جلسه‌ مشخص‌ نباشد که‌ چرا دعوت‌ شده‌اند و چه‌ کاری‌ باید انجام‌ دهند

2 - وجود مشکلات‌ و مسائل‌ حل‌ نشده‌ای‌ درمورد قدرت‌ و اختیار: یعنی‌ مشخص‌ نباشد که‌ آیا افراد جلسه‌ قدرت‌ تصمیم‌گیری‌ دارند

3 - اجتناب‌ از مساله: افراد جلسه‌ معتقد باشند که‌ هیچ‌ مشکلی‌ وجود ندارد

4 - نگرش‌ منفی: افراد جلسه‌ باور داشته‌ باشند که‌ نمی‌توانند درمورد مساله‌ کاری‌ انجام‌ دهند و تلاش‌ برای‌ حل‌ آن‌ زیرسوال‌ باشد

5 - مشکل‌ ارتباطی: افراد جلسه‌ به‌ صحبتهای‌ دیگران‌ گوش‌ نکنند و یا از صحبتهای‌ آنها چیزی‌ متوجه‌ نشوند

6 - عدم‌ وجود محیط‌ مناسب: فضای‌ جلسه‌ به‌ صورتی‌ باشد که‌ افراد نتوانند به‌ راحتی‌ صدای‌ دیگران‌ را بشنوند و یا آنها را ببینند;

7 - تضادهای‌ شخصی‌ و فقدان‌ صداقت‌ در جلسه.

‌ ‌همچنین‌ یک‌ بررسی‌ که‌ از 635 نفر مدیر به‌عمل‌ آمده، نشان‌ می‌دهد که‌ مدیران‌ از 75% جلساتی‌ که‌ در آنها حضور یافته‌اند ناراضی‌ بودند. دلیل‌ نارضایتی‌ آنان‌ در جدول‌ 1 خلاصه‌ شده‌ است.

درصد نارضایتى	خصوصیات جلسه
83 77 74 68 62 60 51	خارج شدن بحث از موضوع جلسه آمادگى ضعیف مشخص نبودن اثربخشى نشنیدن مطالب پرحرفى شرکت کنندگان طول مدت جلسه فقدان اشتراک مساعى

‌توصیه‌هایی‌ برای‌ اثربخشی‌ جلسات‌

‌ ‌جلسات‌ بی‌حاصل‌ احتمالاً‌ بزرگترین‌ عامل‌ اتلاف‌ وقت‌ در موسسات‌ دولتی‌ و بازرگانی‌ است. نتایج‌ یک‌ بررسی‌ که‌ در مجله‌ وال‌استریت‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است، نشان‌ می‌دهد که‌ در نقاط‌ مختلف‌ جهان، مدیران‌ عالی‌ و میانی‌ سازمانها به‌طور متوسط‌ در هفته‌ حداقل‌ 17 ساعت‌ از وقت‌ خود را در جلسات‌ سپری‌ می‌کنند. این‌ درحالی‌ است‌ که‌ آنها اظهار می‌کنند تنها 56% از جلساتی‌ که‌ در آن‌ حضور داشتند مفید بوده‌ و بیش‌ از 25% جلسات‌ غیرضروری‌ بوده‌ و می‌توانست‌ ازطریق‌ مکالمه‌ تلفنی‌ یا ارسال‌ یک‌ یادداشت‌ این‌ کار انجام‌ گیرد. باتوجه‌ به‌ این‌ آمار و ارقام‌ می‌توان‌ اظهار کرد که‌ اگر جلسات‌ زائد در سازمانها حذف‌ شود، حداقل‌ 25% از زمانی‌ که‌ صرف‌ جلسات‌ می‌شود کاهش‌ می‌یابد و همچنین‌ می‌توان‌ با مدیریت‌ اثربخش‌ بقیه‌ جلسات‌ (75% جلسات) 20% دیگر از زمان‌ صرف‌ شده‌ در جلسات‌ را کاهش‌ داد. درنتیجه‌ با برگزاری‌ جلسات‌ اثربخش‌ می‌توان‌ زمان‌ صرف‌ شده‌ توسط‌ مدیران‌ در جلسات‌ را از 17 ساعت‌ در هفته‌ به‌ 10 ساعت‌ کاهش‌ داد. .

‌ ‌جلسات‌ بخش‌ ناگزیری‌ از محیطهای‌ کاری‌ مدرن‌ است‌ ولی‌ برگزاری‌ آنها باید ضروری‌ تشخیص‌ داده‌ شود و مفید باشد در غیر این‌ صورت‌ به‌ هیچ‌وجه‌ نباید جلسه‌ تشکیل‌ شود. از توصیه‌های‌ زیر برای‌ اثربخشی‌ جلساتتان‌ استفاده‌ کنید.

1-اهداف‌ جلسه‌ را مشخص‌ کنید.

 هدفتان‌ چیست‚ برای‌ برگزاری‌ جلسه‌ باید اهداف‌ مشخص‌ و واضحی‌ داشته‌ باشید. به‌عبارت‌ دیگر آیا هدف‌ شما از تشکیل‌ جلسه‌ تصمیم‌گیری‌ درمورد موضوعی‌ یا حل‌ مشکل، آموزش، اطلاع‌رسانی‌ و غیره‌ است. هرنوع‌ جلسه‌ای‌ که‌ می‌خواهید تشکیل‌ دهید باید اطمینان‌ حاصل‌ کنید که‌ همه‌ افراد شرکت‌کننده‌ در جلسه‌ درباره‌ موضوع‌ جلسه‌ اتفاق‌نظر دارند، به‌ عبارت‌ دیگر موضوع‌ جلسه‌ باید برای‌ همه‌ افراد روشن‌ و واضح‌ باشد. برگزاری‌ جلسات‌ بدون‌ اهداف‌ مشخص‌ و روشن، تلف‌ کردن‌ وقت‌ گرانبهاست.

2- دستورجلسه‌ تنظیم‌ کنید.

 تقریباً‌ دلیل‌ شکست‌ همه‌ تلاشها ناشی‌ از عدم‌ برنامه‌ریزی‌ آگاهانه‌ است‌ و جلسات‌ نیز از این‌ قاعده‌ مستثنی‌ نیستند. قبل‌ از اینکه‌ هرکسی‌ موضوعی‌ را به‌ جلسه‌ تحمیل‌ کند. یک‌ دستور کلی‌ برای‌ جلسه‌ تهیه‌ کنید. به‌عبارتی، فهرست‌ همه‌ موضوعهایی‌ که‌ نیاز به‌ بحث‌ درباره‌ آنها هست‌ و مقدار زمانی‌ که‌ هریک‌ از موضوعها به‌ خود اختصاص‌ خواهد داد، مشخص‌ کنید.

 3-شرکت‌کنندگان‌ در جلسه‌ را محدود سازید.

 معمولاً‌ وقتی‌ تعداد شرکت‌کننده‌ افزایش‌ می‌یابد، جلسه‌ کم‌بازده‌ می‌شود. بنابراین، موقع‌ تصمیم‌گیری‌ در مورد تعداد افراد شرکت‌کننده‌ در جلسه، سخت‌گیر باشید. اینکه‌ چه‌ کسانی‌ باید به‌ جلسه‌ دعوت‌ شوند بستگی‌ دارد به‌ توانایی‌ افراد در کمک‌ به‌ موضوع‌ جلسه‌ و نیاز افراد به‌ آگاهی‌ از موضوعهایی‌ که‌ در جلسه‌ مطرح‌ می‌شود. مدیر باید افرادی‌ که‌ قادر نیستند نظر قاطع‌ بدهند آنها را به‌ جلسه‌ دعوت‌ نکند. همچنین‌ مدیر باید اطمینان‌ حاصل‌ کند که‌ آیا حضور همه‌ شرکت‌کنندگان‌ درتمام‌ طول‌ مدت‌ جلسه‌ واقعاً‌ ضروری‌ است. اگر چنین‌ نیست، به‌ جای‌ اینکه‌ برخی‌ افراد در کل‌ زمان‌ جلسه‌ حضور داشته‌ باشند می‌توان‌ آنها را به‌عنوان‌ شرکت‌کنندگان‌ نیمه‌وقت‌ در جلسه‌ دعوت‌ کرد.

 4-بر موضوعهای‌ دستورجلسه‌ تمرکز کنید.

معمولاً‌ جلسات‌ موقعی‌ مفید و اثربخش‌ می‌شود که‌ توجه‌ افراد به‌ موضوعهای‌ دستورجلسه‌ تمرکز شود. موقعی‌ که‌ جلسه‌ از موضوع‌ اصلی‌ خود منحرف‌ شد و افراد درباره‌ موضوعهای‌ غیرمرتبط‌ صحبت‌ می‌کنند، باید رئیس‌ جلسه‌ به‌طور سریع‌ و مو‌دبانه‌ جلو ادامه‌ این‌ صحبتها را بگیرد;

 5-وقت‌شناس‌ باشید.

اگر قرار است‌ جلسه‌ای‌ در ساعت‌ 8 شروع‌ شود، آن‌ را درست‌ سر ساعت‌ 8 شروع‌ کنید. برخی‌ افراد عادت‌ بدی‌ دارند و دیر به‌ جلسه‌ می‌آیند. اینکار باعث‌ می‌شود افرادی‌ که‌ سر وقت‌ در جلسه‌ حضور یافته‌اند منتظر آنهایی‌ باشند که‌ بدقول‌ و بی‌ملاحظه‌ هستند. وقتی‌ افراد بدانند که‌ جلسه‌ به‌ موقع‌ شروع‌ می‌شود در آن‌ صورت‌ اغلب‌ سروقت‌ به‌ جلسه‌ خواهندرسید.

6- زمان‌ اتمام‌ جلسه‌ را تعیین‌ کنید.

 جلسات‌ نه‌ تنها باید به‌ موقع‌ شروع‌ شود بلکه‌ باید به‌ موقع‌ نیز تمام‌ شود. معمولاً‌ محدودیت‌ زمان‌ یک‌ احساس‌ فوریت‌ ایجاد می‌کند و این‌ باعث‌ می‌شود افراد شرکت‌کننده‌ در جلسه‌ بر روی‌ موضوعهای‌ جلسه‌ تمرکز شوند و از صحبتهای‌ بیهوده‌ اجتناب‌ کنند;

 7-زمان‌ جلسه‌ را تعیین‌ کنید.

 بهترین‌ زمان‌ برای‌ برگزاری‌ جلسات‌ ساعت‌ 11 صبح‌ و 4 بعدازظهر است. احتمال‌ تمرکز افراد به‌ موضوعهای‌ جلسه، قبل‌ از ناهار و دور و بر زمان‌ اتمام‌ کار بیشتر است. با وجود این، سعی‌ کنید از برگزاری‌ جلسات‌ درست‌ بعداز ناهار اجتناب‌ کنید. بیشتر افراد بعداز صرف‌ ناهار با کاهش‌ انرژی‌ مواجه‌ می‌شوند. همچنین‌ بهترین‌ زمان‌ برای‌ تعیین‌ وقت‌ جلسه‌ بعدی، پایان‌ جلسه‌ است. به‌ جای‌ اینکه‌ برای‌ اعلام‌ جلسه‌ آتی‌ از دعوت‌نامه‌ یا تلفن‌ استفاده‌ کنید، موقعی‌ که‌ همه‌ افراد در جلسه‌ هستند، زمان‌ و مکان‌ جلسه‌ بعدی‌ را تعیین‌ کنید;

 8-جلسه‌ را بدون‌ وقفه‌ اجرا کنید.

هرگز اجازه‌ ندهید در جلسه‌ وقفه‌ای‌ ایجاد شود مگر اینکه‌ وضع‌ اضطراری‌ به‌وجود آید. هر دقیقه‌ وقفه‌ای‌ که‌ در جلسه‌ ایجاد می‌شود، یک‌ دقیقه‌ از وقت‌ گرانبهای‌ هریک‌ از افراد شرکت‌کننده‌ در جلسه‌ هدر می‌رود;

 9-بلند شوید و ایستاده‌ صحبت‌ کنید.

اگر شما نیازمند یک‌ جلسه‌ کوتاه‌ هستید که‌ بیش‌ از ده‌ دقیقه‌ به‌ طول‌ نمی‌انجامد سعی‌ کنید ایستاده‌ جلسه‌ را اجرا کنید. یک‌ رابطه‌ای‌ بین‌ راحت‌ بودن‌ و بیشتر صحبت‌ کردن‌ وجود دارد و افراد درحالت‌ ایستاده‌ نسبت‌ به‌ حالت‌ نشسته‌ احساس‌ راحتی‌ کمتری‌ می‌کنند;

10- مکان‌ مناسبی‌ برای‌ جلسه‌ انتخاب‌ کنید.

 محل‌ جلسه‌ بر روی‌ چگونگی‌ کارکرد جلسه‌ تاثیر دارد. محل‌ مناسب‌ جلسه، جلسه‌ خوبی‌ را تضمین‌ نمی‌کند، اما اتاق‌ جلسه‌ نامناسب‌ به‌ بدشدن‌ جلسه‌ کمک‌ می‌کند. در انتخاب‌ مکان‌ جلسه‌ راحتی‌ رفت‌وآمد اعضا، محیط‌ و فضای‌ جلسه‌ از لحاظ‌ سروصدا، نور، دما و تمرکز حواس‌ را موردتوجه‌ قرار دهید.

جمع‌بندی‌

‌ ‌با گسترش‌ و پیچیده‌تر شدن‌ ساختارها و فعالیتهای‌ سازمانها، شیوه‌ تشکیل‌ جلسات‌ و اداره‌ موثر آنها نیز پیچیده‌تر شده‌ و خود به‌عنوان‌ فن‌ و مهارت‌ خاصی‌ درآمده‌ است‌ که‌ سطوح‌ مختلف‌ مدیران‌ ناگزیر از اکتساب‌ این‌ فن‌ و مهارت‌ هستند. آشنایی‌ با فنون‌ و روشهای‌ تشکیل‌ جلسه‌ و استفاده‌ موثر از آن‌ به‌عنوان‌ یکی‌ از عوامل‌ موفقیت‌ و نفوذ مدیران‌ در سازمان‌ درآمده‌ است.

‌ ‌عدم‌ موفقیت‌ جلسات‌ معلول‌ عوامل‌ متعددی‌ است‌ که‌ درمجموع‌ در چگونگی‌ اعمال‌ مدیریت‌ خلاصه‌ می‌شود. برنامه‌ریزی‌ قبلی، تهیه‌ به‌ موقع‌ دستور کار، انتخاب‌ اعضای‌ مناسب‌ و کارآمد، تخصیص‌ مکان‌ و تسهیلات‌ لازم، زمان‌ مناسب، استفاده‌ موثر از وقت، تعیین‌ اهداف‌ جلسه، تبیین‌ مسائل‌ و مشکلات‌ درجلسه، تعیین‌ ضوابط‌ و مقررات‌ برای‌ مدیریت‌ جلسه‌ و ارزشیابی‌ جلسه‌ از عوامل‌ موثر در بهبود کیفیت‌ و اثربخشی‌ جلسات‌ محسوب‌ می‌شود. نیل‌ به‌ مقصد مذکور مستلزم‌ تجهیز مدیران‌ به‌ روشهای‌ مناسب‌ اداره‌ جلسات‌ است

شبکه عصبی

این مقاله از منابع مختلف جهت ارایه در دانشگاه تهیه شده است

شبکه عصبی مجموعه‌ای از نورون‌های زیستی به هم متصل است. در استفاده‌های جدیدتر این عبارت به شبکه عصبی مصنوعی که از نورون‌هایی مصنوعی ساخته شده‌است هم اشاره دارد. بنابراین عبارت 'شبکه عصبی' در حالت کلی به دو مفهوم مختلف اشاره دارد:

1.      شبکه عصبی زیستی

2.      شبکه عصبی مصنوعی

توصیف

در حالت کلی، یک شبکه عصبی زیستی از مجموعه یا مجموعه‌ای از نورون‌های به صورت فیزیکی به هم متصل یا از لحاظ عملکردی به هم وابسته تشکیل شده‌است. هر نورون می‌تواند به تعداد بسیار زیادی از نورون‌ها وصل باشد و تعداد کل نورون‌ها و اتصالات بین آن‌ها می‌تواند بسیار زیاد باشد. اتصالات، که به آن‌ها سیناپس گفته می‌شود، معمولاً از آکسون‌ها و دندریت‌ها تشکلیل شده‌اند.

هوش مصنوعی و مدل سازی شناختی سعی بر این دارند که بعضی از خصوصیات شبکه‌های عصبی را شبیه سازی کنند. این دو اگرچه در روش‌هاشان به هم شبیه هستند اما هدف هوش مصنوعی حل مسائل مشخصی است .

شبکه‌های عصبی زیستی

شبکه‌های عصبی زیستی مجموعه‌ای بسیار عظیم از پردازشگرهای موازی به نام نورون اند که به صورت هماهنگ برای حل مسئله عمل می‌کنند و توسط سیناپس‌ها اطلاعات را منتقل می‌کنند. در این شبکه‌ها اگر یک سلول آسیب ببیند بقیه سلول‌ها می‌توانند نبود آنرا جبران کرده و نیز در بازسازی آن سهیم باشند. این شبکه‌ها قادر به یادگیری اند. مثلا با اعمال سوزش به سلول‌های عصبی لامسه، سلول‌ها یاد می‌گیرند که به طرف جسم داغ نروند و با این الگوریتم سامانه می‌آموزد که خطای خود را اصلاح کند. یادگیری در این سامانه‌ها به صورت تطبیقی صورت می‌گیرد، یعنی با استفاده ازمثال‌ها وزن سیناپس‌ها به گونه‌ای تغییر می‌کند که در صورت دادن ورودی‌های تازه سامانه پاسخ درستی تولید کند.

معرفی شبکه عصبی مصنوعی

شبکه عصبی مصنوعی یک سامانه پردازشی داده‌ها است که از مغز انسان ایده گرفته و پردازش داده‌ها را به عهدهٔ پردازنده‌های کوچک و بسیار زیادی سپرده که به صورت شبکه‌ای به هم پیوسته و موازی با یکدیگر رفتار می‌کنند تا یک مسئله را حل نمایند. در این شبکه‌ها به کمک دانش برنامه نویسی، ساختار داده‌ای طراحی می‌شود که می‌تواند همانند نورون عمل کند. که به این ساختارداده گره گفته می‌شود. بعد باایجاد شبکه‌ای بین این گره‌ها و اعمال یک الگوریتم آموزشی به آن، شبکه را آموزش می‌دهند. در این حافظه یا شبکهٔ عصبی گره‌ها دارای دو حالت فعال (روشن یا 1) و غیرفعال (خاموش یا 0) اند و هر یال (سیناپس یا ارتباط بین گره‌ها) دارای یک وزن می‌باشد. یال‌های با وزن مثبت، موجب تحریک یا فعال کردن گره غیر فعال بعدی می‌شوند و یال‌های با وزن منفی، گره متصل بعدی را غیر فعال یا مهار (در صورتی که فعال بوده باشد) می‌کنند.

تاریخچه شبکه‌های عصبی مصنوعی

1. از قرن نوزدهم به طور همزمان اما جداگانه از سویی نروفیزیولوزیست‌ها سعی کردند سامانه یادگیری و تجزیه و تحلیل مغز را کشف کنند و از سوی دیگر ریاضیدانان تلاش کردند تا مدل ریاضی بسازند که قابلیت فراگیری و تجزیه و تحلیل عمومی مسائل را دارا باشد. اولین کوشش‌ها در شبیه سازی با استفاده از یک مدل منطقی توسط مک کلوک و والتر پیتز انجام شد که امروزه بلوک اصلی سازنده اکثر شبکه‌های عصبی مصنوعی است. این مدل فرضیه‌هایی در مورد عملکرد نورون‌ها ارائه می‌کند. عملکرد این مدل مبتنی بر جمع ورودی‌ها و ایجاد خروجی است. چنانچه حاصل جمع ورودی‌ها از مقدار آستانه بیشتر باشد اصطلاحا نورون برانگیخته می‌شود. نتیجه این مدل اجرای توابع ساده مثل AND و OR بود.

چرا از شبکه‌های عصبی استفاده می‌کنیم

شبکه‌های عصبی با توانایی قابل توجه خود در استنتاج نتایج از داده‌های پیچیده می‌توانند در استخراج الگوها و شناسایی گرایش‌های مختلفی که برای انسان‌ها و کامپیوتر شناسایی آنها بسیار دشوار است استفاده شوند. از مزایای شبکه‌های عصبی می‌توان موارد زیر را نام برد:

1. یادگیری تطبیقی : توانایی یادگیری اینکه چگونه وظایف خود را بر اساس اطلاعات داده شده به آن و یا تجارب اولیه انجام دهد در واقع اصلاح شبکه را گویند.

2. خود سازماندهی : یک شبکه عصبی مصنوعی به صورت خودکار سازماندهی و ارائه داده‌هایی که در طول آموزش دریافت کرده را انجام دهد. نورون‌ها با قاعدهٔ یادگیری سازگار شده و پاسخ به ورودی تغییر می‌یابد.

3. عملگرهای بی‌درنگ : محاسبات در شبکه عصبی مصنوعی می‌تواند به صورت موازی و به وسیله سخت‌افزارهای مخصوصی که طراحی و ساخت آن برای دریافت نتایج بهینه قابلیت‌های شبکه عصبی مصنوعی است انجام شود.

4. تحمل خطا : با ایجاد خرابی در شبکه مقداری از کارایی کاهش می‌یابد ولی برخی امکانات آن با وجود مشکلات بزرگ همچنان حفظ می‌شود.

5. دسته بندی : شبکه‌های عصبی قادر به دسته بندی ورودی‌ها بر ای دریافت خروجی مناسب می‌باشند.

6. تعمیم دهی : این خاصیت شبکه را قادر می‌سازد تا تنها با برخورد با تعداد محدودی نمونه، یک قانون کلی از آن را به دست آورده، نتایج این آموخته‌ها را به موارد مشاهده از قبل نیز تعمیم دهد. توانایی که در صورت نبود آن سامانه باید بی نهایت واقعیت‌ها و روابط را به خاطر بسپارد.

7. پایداری- انعطاف پذیری : یک شبکه عصبی هم به حد کافی پایدار است تا اطلاعات فراگرفته خود را حفظ کند و هم قابلیت انعطاف و تطبیق را دارد و بدون از دست دادن اطلاعات قبلی می‌تواند موارد جدید را بپذیرد.

شبکه‌های عصبی در مقایسه با کامپیوترهای سنتی

یک شبکه عصبی به طور کلی با یک کامپیوتر سنتی در موارد زیر تفاوت دارد :

1. شبکه‌های عصبی دستورات را به صورت سری اجرا نکرده، شامل حافظه‌ای برای نگهداری داده و دستورالعمل نیستند.

2. به مجموعه‌ای از ورودی‌ها به صورت موازی پاسخ می‌دهند.

3. بیشتر با تبدیلات و نگاشت‌ها سروکار دارند تا الگوریتم‌ها و روش‌ها.

4. شامل ابزار محاسباتی پیچیده نبوده، از تعداد زیادی ابزارساده که اغلب کمی بیشتر از یک جمع وزن دار را انجام می‌دهند تشکیل شده‌اند.

شبکه‌های عصبی شیوه‌ای متفاوت برای حل مسئله دارند. کامپیوترهای سنتی از شیوه الگوریتمی برای حل مسئله استفاده می‌کنند که برای حل مسئله مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های بدون ابهام دنبال می‌شود. این دستورات به زبان سطح بالا و سپس به زبان ماشین که سامانه قادر به تشخیص آن می‌باشد تبدیل می‌شوند. اگر مراحلی که کامپیوتر برای حل مسئله باید طی کند از قبل شناخته شده نباشند و الگوریتم مشخصی وجود نداشته باشد، سامانه توانایی حل مسئله را ندارد. کامپیوترها می‌توانند خیلی سودمندتر باشند اگر بتوانند کارهایی را که ما هیچ پیش زمینه‌ای از آنها نداریم انجام دهند. شبکه‌های عصبی و کامپیوترها نه تنها رقیب هم نیستند بلکه می‌توانند مکمل هم باشند. کارهایی وجود دارند که بهتر است از روش الگوریتمی حل شوند و همین طور کارهایی وجود دارند که جز از طریق شبکه عصبی مصنوعی قابل حل نمی‌باشند و البته تعداد زیادی نیز برای بدست آوردن بازده حداکثر، از ترکیبی از روش‌های فوق استفاده می‌کنند. به طور معمول یک کامپیوتر سنتی برای نظارت بر شبکه عصبی استفاده می‌شود. شبکه‌های عصبی معجزه نمی‌کنند، اگر به طور محسوس استفاده شوند کارهای عجیبی انجام می‌دهند.

نورون مصنوعی

یک نورون مصنوعی سامانه‌ای است با تعداد زیادی ورودی و تنها یک خروجی. نورون دارای دو حالت می‌باشد، حالت آموزش و حالت عملکرد.

 در حالت آموزش نورون یاد می‌گیرد که در مقابل الگوهای ورودی خاص برانگیخته شود و یا در اصطلاح آتش کند.

در حالت عملکرد وقتی یک الگوی ورودی شناسایی شده وارد شود، خروجی متناظر با آن ارائه می‌شود.

 اگر ورودی جزء ورودی‌های از پیش شناسایی شده نباشد، قوانین آتش برای بر انگیختگی یا عدم آن تصمیم گیری می‌کند.

از نورون‌های انسان تا نورون مصنوعی

با کنار گذاشتن برخی از خواص حیاتی نورون‌ها و ارتباطات درونی آنها می‌توان یک مدل ابتدایی از نورون را به وسیله کامپیوتر شبیه سازی کرد.

ساختار شبکه‌های عصبی

یک شبکه عصبی شامل اجزای سازنده لایه‌ها و وزن‌ها می‌باشد. رفتار شبکه نیز وابسته به ارتباط بین اعضا است. در حالت کلی در شبکه‌های عصبی سه نوع لایه نورونی وجود دارد:

1. لایه ورودی : دریافت اطلاعات خامی که به شبکه تغذیه شده‌است.

2. لایه‌های پنهان : عملکرد این لایه‌ها به وسیله ورودی‌ها و وزن ارتباط بین آنها و لایه‌های پنهان تعیین می‌شود. وزن‌های بین واحدهای ورودی و پنهان تعیین می‌کند که چه وقت یک واحد پنهان باید فعال شود.

3. لایه خروجی : عملکرد واحد خروجی بسته به فعالیت واحد پنهان و وزن ارتباط بین واحد پنهان و خروجی می‌باشد.

تقسیم بندی شبکه‌های عصبی

بر مبنای روش آموزش به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

1. وزن ثابت : آموزشی در کار نیست و مقادیر وزن‌ها به هنگام نمی‌شود.

2. آموزش بدون سرپرست : وزن‌ها فقط بر اساس ورودی‌ها اصلاح می‌شوند و خروجی مطلوب وجود ندارد تا با مقایسه خروجی شبکه با آن و تعیین مقدار خطا وزن‌ها اصلاح شود. وزن‌ها فقط بر اساس اطلاعات الگوهای ورودی به هنگام می‌شوند

3. آموزش با سرپرست : به ازای هر دسته از الگوهای ورودی خروجی‌های متناظر نیز به شبکه نشان داده می‌شود و تغییر وزن‌ها تا موقعی صورت می‌گیرد که اختلاف خروجی شبکه به ازای الگوهای آموزشی از خروجی‌های مطلوب در حد خطای قابل قبولی باشد.

4. آموزش تقویتی : کیفیت عملکرد سامانه به صورت گام به گام نسبت به زمان بهبود می‌یابد.

کاربرد شبکه‌های عصبی

شبکه‌های عصبی مصنوعی دارای دامنه کاربرد وسیعی می‌باشند از جمله سامانه‌های آنالیز ریسک، کنترل هواپیما بدون خلبان، آنالیز کیفیت جوشکاری، آنالیز کیفیت کامپیوتر، آزمایش اتاق اورژانس، اکتشاف نفت و گاز، سامانه‌های تشخیص ترمز کامیون، تخمین ریسک وام، شناسایی طیفی، تشخیص دارو، فرآیندهای کنترل صنعتی، مدیریت خطا، تشخیص صدا، تشخیص هپاتیت، بازیابی اطلاعات راه دور، شناسایی مین‌های زیردریایی، تشخیص اشیاء سه بعدی و دست نوشته‌ها و چهره و تشخیص خط، شناسایی گفتار، پردازش تصویر و مسائلی از این دست می‌شود و نیز مسائل دسته بندی مانند دسته بندی متون یا تصاویرو... بكار مي رود.

مزیتهای شبکه های عصبی
1-یادگیری انطباق پذیر: قابلیت یاد گیری نحوه انجام وظایف بر پایه اطلاعات داده شده برای تمرین و تجربه های مقدماتی.
2-سازماندهی توسط خود: یک شبکه عصبی مصنوعی می تواند سازماندهی یا ارائه اش را ، برای اطلاعاتی که در طول دوره یادگیری در یافت می کند، خودش ایجاد کند.

3-عملکرد بهنگام : محاسبات شبکه عصبی مصنوعی می تواند بصورت موازی انجام شود، و سخت افزارهای مخصوصی طراحی و ساخته شده است که می تواند از این قابلیت استفاده کند.
4-تحمل اشتباه بدون ایجاد وقفه در هنگام کد گذاری اطلاعات : خرابی جزئی یک شبکه منجر به تنزل کارایی متناظر با آن می شود اگر چه تعدادی از قابلیت های شبکه ممکن است حتی با خسارت بزرگی هم باقی بماند.

معایب شبکه‌های عصبی

با وجود برتری‌هایی که شبکه‌های عصبی نسبت به سامانه‌های مرسوم دارند، معایبی نیز دارند که پژوهشگران این رشته تلاش دارند که آنها را به حداقل برسانند، از جمله :

• قواعد یا دستورات مشخصی برای طراحی شبکه جهت یک کاربرد اختیاری وجود ندارد.

• در مورد مسائل مدل سازی، صرفاً نمی‌توان با استفاده از شبکه عصبی به فیزیک مساله پی برد. به عبارت دیگر مرتبط ساختن پارامترها یا ساختار شبکه به پارامترهای فرآیند معمولاً غیر ممکن است.

• دقت نتایج بستگی زیادی به اندازه مجموعه آموزش دارد.

• آموزش شبکه ممکن است مشکل ویا حتی غیر ممکن باشد.

• پیش بینی عملکرد آینده شبکه (عمومیت یافتن) آن به سادگی امکان پذیر نیست.

ده گام به سوی خلاقیت

1- اگر براستی خواهان یك سازمان خلاق هستید از خودتان سوال كنید ‏، آیا آماده هستید كاركنانتان با بیان ایده های خود سبب آزار شما شده و یا منشی شما با استدلال برای شما بیان كند كه نظرات او از شما هوشمندانه تر است؟ پس در ابتدا در این خصوص فكر كنید.

2-به این موضوع توجه داشته باشید كه شما دارای یك سازمان تقریبا خلاق هستید ‏ شما كاركنانی دارید كه قابلیت های نهفته ای داشته و دارای ایده های فراوان هستند ، آنها ایده های خود را به هنگام صرف ناهار ، نوشیدن قهوه و چای و یا در هنگام شستشوی دست و صورت به یكدیگر منتقل می كنند و در صورتی كه به طور فعالانه در زمینه ارتقاء خلاقیت در سازمان تلاش نکنید ، تمامی این ایده ها، هنگامی كه آنان به پشت میز كارشان برمی گردند ‏، فراموش خواهند شد .

3-ایجاد امنیت نمایید ، این نكته اهمیتی ندارد كه كاركنان سازمان شما چقدر خلاقند ‏ بخاطر داشته باشید در صورتی كه آنان اعتماد به مدیریت شما نداشته باشند ، ایده های خود را منتقل نخواهند كرد و دو دلیل برای این كار وجود دارد.

الف ) بیان ایده های نو با خود مخاطراتی را به همراه دارد، چه بسا ممكن است عده ای ، بیان كنند ه ایده را تحقیر نمایند و یا آنانی كه علاقمند به تغییرات نیستند به مخالفت با كسانی بپردازند كه ایده های خود را بیان كرده اند ‏، لذا در صورتی كه اعتماد وجود نداشته باشد ، كاركنان ایده های خوب خود را بیان نخواهند كرد.

ب )-ایده های خوب اغلب دارای ارزش بسیار زیاد هستند و اگر كاركنان اعتماد به مدیریت نداشته باشند ، تمایلی ندارند تا چنین منفعتی نصیب سازمان شود و چه بسا یك شانس بسیار خوب برای آنان باشد كه ایده های با ارزش خود را برای خویش استفاده كرده و از این طریق حتی یك شركت برای خود ایجاد نمایند.

4-شرایطی را در سازمان پدید آورید تا ارتباطات تسهیل شده و ایده ها در سازمان به گردش درآیند و مدیریت نیز با جدیت آنان را تحویل گرفته و مورد بررسی قرار دهد و این می تواند از طریق سیستم مدیریت ایده های شغلی انجام شود.همچنین می توان در سازمان دیوار ثبت نظرات را ایجاد نمود تا هركسی كه ایده ای به ذهنش می رسد آن را با نام خود بر روی آن ثبت نماید.

5- شرایطی را ایجاد نمایید كه افراد در بیان ایده ها مشاركت نمایند .یك ایده اغلب نوك یك كوه یخ است كه اگر كاركنان با یكدیگر همكاری نمایند ‏ این ایده توسعه یافته و از یك ایده خوب به یك ایده بسیار ازشمند تبدیل خواهد شد .

6- یقین حاصل نمایید كه تمامی كاركنان در كلیه واحدهای سازمان می توانند در شركت دادن ایده های خود و توسعه آنها مشاركت نمایند .اگر تصور می كنید تنها كاركنان بازاریابی قادرند در زمینه بازار یابی ایده های نو ارائه نمایند ، تنها ایده ها ی معمولی نصیبتان خواهد شد ، شاید تعجب كنید كه كاركنان حسابداری ، منابع انسانی و حتی كاركنان رستوران نیز می توانند ایده های خوبی در زمینه بازاریابی ارائه نمایند .

7-اگر كاركنان شما ایده های خوبی ارائه می كنند به آنها پاداش دهید و این پاداش تنها پول نخواهد بود ، دادن مرخصی ، هدایا ، گواهی و یا تشویق از طرف مدیرعامل سازمان می تواند بسیار ارزشمند باشد.البته پاداش ها می توانند پول و یا حتی پول ناشی از بکارگیری ایده ها باشد ، بخصوص سهیم کردن کارکنان در منافع ناشی از بکارگیری ایده ها بسیار مهم خواهد بود زیرا بجای اینکه آنان در پی تخریب سازمان باشند به دنبال ارائه ایده های خوب و عملی ساختن آنها خواهند بود .

8- هیچ گاه کارکنان را بخاطر ایده های نامناسب تنبیه نکنید، حتی یک خنده ممکن است بطور جدی سبب کاهش اعتماد به نفس شخصی شود که فردا می تواند ایده ای بسیار عالی ارائه نماید . کارکنان خلاق در تمامی زمانها دارای ایده هستند گاهی اوقات بعضی از ایده های آنها نامناسب اند و بعضی اوقات بسیار هوشمندانه هستند لذا با تنبیه افراد خلاق این ایده ها از دست خواهند رفت .

9-خیلی بر روی تحقیقات و تحلیل ها تکیه نکنید، اگرچه آنها در جای خود دارای ارزش بوده و واقعا وجود آنها در قرن 21 بسیار ضروری است اما بزرگترین ایده ها معمولا از طریق الهام به دست آمده اند .

10- بخاطر داشته باشید خلاقیت یک سرمایه گذاری بلند مدت است و منافع آن در کوتاه مدت به سازمان بازنمی گردد ، اگر سازمان شما خلاق نیست ، زمان خواهد برد تا کارکنان با روش های جدید فکر کردن آشنا شده تا نحوه رفتار و روش تولید کردن آنها تغییر کند.پس زمانی که ایده ها به جریان افتد ، آنها باید به مرحله عمل برسند و این نیازمند زمان است . اما در گذر زمان نتایج و منافع این سرمایه گذاری قابل توجه خواهد بود، لذا برخیز و برای رسیدن به این هدف حرکت کن.

برگرفته از سایت ها

روش شناخت عسل طبیعی از مصنوعی

سلامت - تغذیه سالم - روش شناخت عسل طبیعی

1- عسل طبیعی
عسل به شهد گل ها اطلاق می شود که زنبور عسل پس از تغذیه از گیاهان مختلف، آن را ساخته باشد. به بیان دیگرعسل ماده شیرین و غلیظی است که توسط زنبوران عسل از شهد گل ها جمع آوری شده و تغییر شکل می یابد و سپس در داخل سلول های مومی کندو ذخیره می شود.
زنبوران عسل دارای نیروی ذاتی هستند که گل های مفید را از غیر مفید تشخیص می دهند. آنها با علاقه فراوان سراغ تمام گیاهان طبی و گل های شفابخش می روند و عصاره آنها را گرفته و به بهترین شکل در اختیار ما قرار می دهند...

این عسل کاملاً طبیعی و سرشار از مواد غذایی و حیات بخش بوده و می تواند تمام نیازهای غذایی را برطرف کند، زیرا زنبور تمام املاح و ویتامین های موجود در گل را به شکل عسل می پروراند و آن را قابل جذب در خون می سازد.
از طرفی کیفیت عسل طبیعی چندین برابر بیشتر از عسل مصنوعی است که زنبور با آب و شکر تغذیه می شود.
2- عسل تقـلبی
هر گونه تغییری در عسل مانند افزودن یک سری مواد به آن، تقلب محسوب می شود. به طور کلی عسل تقلبی به دو روش تهیه و در سطح جامعه توزیع می شود.

الف) بخشی از عسل، تقلبی است
- با کمک زنبور
در این روش به وسیله تغذیه مصنوعی زنبوران با شربت قند و آبمیوه ها یا استفاده از عسلک، عسل مصنوعی یا تقلبی تهیه می کنند.
- بدون کمک زنبور
در این روش مستقیماً عسل طبیعی با مواد گلوکزی (شربت قند) و شیره میوه ها مخلوط شده و عسل تقلبی تولید می گردد.

ب) عسل صد در صد تقلبی است
در این روش عسل 100 درصد مصنوعی بوده و از شیره میوه هایی مانند خرما، توت و غیره یا از مواد گلوکزی (شربت قند)، مواد نشاسته ای و ... ساخته می شود که این عسل ها به هیچ وجه عطر و طعم عسل واقعی را ندارند.
عسل های مصنوعی تهیه شده از شیره میوه ها، دارای مواد و ترکیباتی مشابه عسل طبیعی هستند که از تغلیظ آب میوه ها به طریق مصنوعی و صنعتی به دست آمده اند.
این نوع عسل، بدون دخالت زنبور، از قند، نیشکر و میوه های شیرین مانند خربزه، هندوانه، کدو تنبل و خرما تولید می شوند. این روش در ایران متداول نبوده، ولی در بعضی از کشورها مرسوم است.

استانداردهای عسل:
استانداردهای عسل از کشوری به کشور دیگر متفاوت است که آنها را می توان در استخراج، عسل شکرک زده، عسل شان، شان با قاب کم عمق، بریده شده و یا کل شان عسل در نظر گرفت. سایر مواردی که در تهیه و تولید عسل اهمیت دارند، میزان قند، میزان رطوبت، طعم ، رنگ و عطر عسل می باشد
گاهی اوقات در توزیع و فروش عسل مواردی چون: یکنواختی رنگ، پاکیزگی برش، ظاهر شان و نحوه چینش و یکنواختی وزن نیز ذکر شده است.

راه های تشخیص عسل طبـیعی:
1- فروشگاه های معتبر
آسان ترین روش تشخیص عسل طبـیعی، خرید از فروشگاه ها و اشخاص معتبر می باشد که شما از سابقه فعالیت آنها در زنبورداری و یا تهیه و فروش عسل مطلع هستید.

2- میزان رطوبت
برخی افراد، میزان رطوبت عسل را به وسیله برگرداندن شیشه عسل و سرعت بالا و پایین رفتن حباب داخل شیشه، و برخی به وسیله میزان کش آمدن عسل اندازه گیری می کنند، ولی باید توجه داشت که این روش ها دقیق و مطمئن نیستند.

3- میزان تخمیر شدن
تمام عسل ها حاوی مخمرهای خوراکی بی ضرر برای انسان می باشند.
باید توجه کرد که عسل در زمستان به دلیل سرمای زیر 11 درجه تخمیر نمی شود. البته نگهداری عسل در دمای 38 درجه سانتی گراد نیز می تواند از تخمیر آن جلوگیری کند، ولی در دراز مدت به کیفیت عسل صدمه می زند، زیرا حرارت بالا کیفیت عسل را از بین می برد.
عسل با رطوبت بیش از 17 درصد بیشتر در معرض تخمیر می باشد. بعد از شکرک زدن، درصد تخمیر عسل افزایش می یابد.
تخمیر شدن مختص عسل های بسته بندی شده و صاف شده نیست، بلکه اگر شرایط مناسب باشد، عسل "شان" نیز تخمیر می شود.

4- مزه کردن
عسل طبیعی، علاوه بر شیرینی خاص، دارای مزه و طعم ویژه ای است که فقط در عسل وجود دارد و عسل های مصنوعی فاقد این نوع مزه می باشند. لذا افراد می توانند با مصرف زیاد و توجه دقیق به درجه خلوص عسل، حتی نوع عسل را از نظر گیاه مورد مصرف زنبور تعیین کنند، زیرا هر گیاه مزه خاصی به عسل می دهد.
باید توجه داشت که عسل مصنوعی بیشتر مزه شیرینی شکر می دهد تا مزه خالص عسل.

5- عطر و بوی طبیعی
اگر درپوش عسل مدتی بسته باشد، هنگام باز کردن درپوش حتماً بو و رایحه قوی و مطبوع عسل طبیعی را می توانید استشمام کنید.

6- سرعت حل شدن در آب
اگر عسل را داخل لیوان محتوی آب بریزید، چنانچه به صورت عمودی وارد لیوان پر از آب شده و در ته آن جمع شود و به سرعت حل نگردد، عسل مطلوبی است، ولی اگر عسل هنگام ریختن، در آب حل شود، از مطلوبیت و خلوص کمتر و رطوبت بالاتری برخوردار است.
با این وجود، هر یک از روش های فوق به تنهایی نمی تواند خالص بودن عسل را ثابت کند.
موفق باشید.
لینک

آزمايش های مجازی فيزيك

انرژي پتانسيل

اصطكاك

نيروي كشش زمين

نيرو

آزمايشگاه نور

آونگ

آينه تخت

بارهاي همنام

آهنربا

كار

كار

كار

كار

اصطكاك

اصطكاك

راههاي كاهش اصطكاك

بار الكتريكي

صوت

اندازه گيري

اهرم نوع اول حالت اول

اهرم نوع اول حالت دوم

اهرم نوع اول حالت دوم

با الكتريكي

بارهمنام

بار ناهمنام

بار ناهمنام

بي وزني

انرژي جنبشي و پتانسيل

كشش فنر

انرژي كشساني

پتانسيل گرانشي

اصطكاك

انرژي پتانسيل

تبديل نيرو

آينه ي تخت

آينه ي كروي

آينه ي كروي

آينه ي كروي

نيروي تكيه گاه

نيروي تكيه گاه

توان

جريان القايي

جريان القايي

چرخ ومحور

چرخ ومحور

حركت الكترون در مدار

رئوستا

دماي تعادل

ذره بين

آهنربا

آهنربا

آهنربا

رنگين كمان

سايه

انرژي پتانسيل

شتاب

شكست نور

پاشيده شدن نور

ميدان مغناطيسي

انتقال نيرو

فشار مايعات

فشار مايعات

فشار مايعات

فشار سنج

فشار هوا

انرژي جنبشي

قرقره ثابت

قرقره مركب

قرقره مركب

كار

كار

كار

كانون حقيقي

گوه

اهرم نوع سوم

سيلندر

الكتريسته ساكن

آهنربا

مسافت و جابجايي

منشور

موج عرضي

ميدان مغناطيسي

آونگ

شتاب گرانش

لینک

انیمیشن نحوه شنیده شدن صدا در گوش

فیلم ها و انيميشن هاي آموزشي علوم تجربي راهنمايي

 

DownloadMovie,size:48.70K		تغيير طول سايه ي ميله
DownloadMovie,size:262.65K		سايه خورشيد بر روي زمين) خورشيد گرفتگي)
DownloadMovie,size:4.45M		تصوير لامپ
DownloadMovie,size:2.93M		تصوير در آيينه هاي كروي
DownloadMovie,size:8.48M		تار هاي نوري
DownloadMovie,size:4.61M		تصوير سكه در ليوان محتوي آب
DownloadMovie,size:4.45M		تصوير مداد در ليوان محتوي آب بر اثر شكست نور
DownloadMovie,size:4.31M		تصوير ماهي در آكواريوم بر اثر شكست نور
DownloadMovie,size:4.62M		شكست نور و بازتابش كلي
DownloadMovie,size:5.63M		مشاهده مسير شكست نور بر اثر عبور از محيط شفاف
DownloadMovie,size:3.37M		مشاهده تصوير هواپيما بر اثر شکست نور
DownloadMovie,size:4.04M		تصوير لامپ در عدسي محدب
DownloadMovie,size:5.80M		(موج طولي در فنر (انتشار تراکم و انبساط در فنر
DownloadMovie,size:26.46K		تجزيه نور در منشور
DownloadMovie,size:10.06K		رسم پرتوها در آينه هاي کروي و عدسي ها
DownloadMovie,size:10.05K		رسم پرتوها در آينه هاي کروي و عدسي ها
DownloadMovie,size:3.70M		تجزيه نور در منشور
DownloadMovie,size:13.87K		بازتاب عبور نور در سطح دو محيط
DownloadMovie,size:20.48K		نمايش موج طولي در فنر
DownloadMovie,size:28.72K		امواج ايستاده عرضي
DownloadMovie,size:20.67K		موج طولي در فنر
DownloadMovie,size:21.59K		(بازتاب موج از مانع سخت (انتهاي بسته
DownloadMovie,size:6.27K		نمايش امواج ايستاده
DownloadMovie,size:93.28K		برهم نهي دو موج
DownloadMovie,size:17.89K		نمايش امواج صوتي يک ديتاپازون
DownloadMovie,size:43.32K		نمايش حرکت ذره هاي محيط در انتشار موج عرضي
DownloadMovie,size:46.42K		نمايش حرکت ذره هاي محيط در انتشار موج طولي
DownloadMovie,size:110.36K		نمايش حرکت ذره هاي آب در انتشار امواج در سطح آب
DownloadMovie,size:103.65K		نمايش انتشار امواج در سطح آب
DownloadMovie,size:62.94K		نمايش نوسانات فنر
DownloadMovie,size:43.46K		اثر حرکت وضعي زمين در حرکت نوساني آونگ ساده
DownloadMovie,size:10.05K		رسم پرتوها در آينه هاي کروي و عدسي ها
DownloadMovie,size:18.57K		نمايش ذره هاي آب در انتشار امواج در سطح آب
DownloadMovie,size:21.75K		بهم بستن فنر و نمايش نوسان آنها
DownloadMovie,size:110.36K		برهم نهي امواج در سطح آب
DownloadMovie,size:16.58K		انتشار امواج صوتي
DownloadMovie,size:26.42K		انتشار امواج صوتي هنگامي که سرعت چشمه ي صوت بيش تر از سرعت صوت باشد
DownloadMovie,size:15.18K		ترکيب رنگ هاي نور
DownloadMovie,size:20K		(تصوير در عدسي هم گرا (محدب
DownloadMovie,size:13.87K		عبور نور از منشور
DownloadMovie,size:39.98K		امواج ايستاده
DownloadMovie,size:38.68K		قانون اسنل در شکست نور
DownloadMovie,size:29.24K		ساختمان يک موتور ساده2
DownloadMovie,size:39.98K		ساختمان يک موتور ساده1

لیست وسایل و مواد مورد نیاز آزمایشگاه علوم تجربی دوره ی راهنمایی

ادامه مطلب

اهرم ها

 

اهرمها احتمالاً جزء اولین ابزارهایی هستند که در دوران ما قبل تاریخ توسط انسانها مورد استفاده قرار می گرفته اند. ارشمیدس ریاضی دان یونانی(۲۸۷-۲۱۲ قبل از میلاد) اولین کسی بود که در ۲۴۰ سال قبل از میلاد مسیح، اهرمها را توصیف کرد.

اهرم ماشین ساده ای است که انجام کار را راحت تر می کند. در تمامی اهرمها یک بار یا وزنه را به کمک نیرو، حول یک تکیه گاه به حرکت در می آوریم. بسیاری از ابزارهای ابتدایی ای که ما استفاده می کنیم، از اهرم تشکیل شده اند: مثل قیچی (دو اهرم نوع اول)، انبردست (دو اهرم نوع اول)، میخ کش چکش (۱ اهرم نوع دوم)، فندق شکن (۲ اهرم نوع دوم) و انبر (۲ اهرم نوع سوم) .

در یک اهرم نوع اول، تکیه گاه بین وزنه و مکان اعمال نیرو قرار دارد. در یک اهرم نوع اول در حالتی که تکیه گاه به محل بار نزدیک تر است (مثل انبردست ها) بار از نیروی اعمالی ما بزرگتر است، اما در فاصله کوچکتری به حرکت در می آید.

لینک

دانلود دو فایل پاور پوینت

دريافت پاورپوينت آب بر روي خشكي با حجم 1 مگابايت

دريافت پاورپوينت تشكيل ابر وبارش با حجم 1 مگابايت

فرا رسیدن سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی را گرامی میداریم

تصاویر فلش در موضوع فیزیک

آینه ها	کاربرد عدسی	امواج صوتی	طول موج
نیروی مقاوم	قرقره ثابت	پرتو اشیاء	موج الکترومغناطیسی
کاربرد عدسی وآینه ها	جسم غیر منیر	تشکیل سایه	بازتاب نور
شکست نور	تجزیه نور توسط منشور	تشخیص رنگ	کاربرد اهرم
ماشین ساده	ماشین های ساده	خورشید گرفتگی	فشار مایعات
انرژی جنبشی	نیروی گرانش	فشار مایعات	تشکیل ابر کونولوس
تغییر شیمیایی و توسط گاز	تغییر شیمیایی و گرما	تغییر شیمیایی	جریان همرفتی

چگالی	نیروی الکتریکی	چرخه آب	مسافت و جا به جایی
نیروی تکیه گاه	اثر متقابل نیرو	فواید اصطحکاک	انواع انرژی
انبساط و انقباض گاز ها	جنبش مولکولی	ساختار مولکولی عناصر	دماسنج
انواع ماشین ها	انواع ماشین ها	تشکیل تصویر در عدسی ها	تولید موج با فنر
بار الکتریکی	انبساط وانقباض

تصاویر فلش علوم تجربی

 گوارش

گوارش2

فتوسنتز

 برگ

برش عرضی برگ

چرخه زندگی سرخس

گرده افشانی توسط زنبور

چرخه زندگی گیاهان گلدار (تعاملی)

لقاح مضاعف

چرخه زندگی نهاندانگان

روزنه

تصاویر چرخه زندگی سرخس

نامگذلری بخش های مختلف گل

گیاهان گلدار

چرخه زندگی کاج

چرخه زندگی خزه

انواع بافت ها

ساختمان باکتری

شناسائی بخش های مختلف برگ

نامگذاری بخش های مختلف برگ

دستگاه گردش خون در انسان

شکل یک سلول

چرخه زندگی سرخس

چرخه زندگی خزه

چرخه آب

چرخه نیتروژن

رسوب کلسترول در دیواره رگ

دریافت صدا توسط گوش

اندام گوارشی

الکترو کاردیوگرام

الکتروکاردیو گرافی

چگونگی انقباظ ماهیچه مخطط

انتقال پیام عصبی به ماهیچه

آنزیم

فاگوسیتوز و اگزوسیتوز

قسمت های مختلف مو

نامگذاری بخش های مختلف قلب

همانندسازی در باکتری

هرم انرژی

هورمون ها چگونه کار می کنند؟

ایمنی سلولی

لقاح در پستانداران

چگونژی انقباط ماهیچه

میکروسکوپ

بخش های مختلف نورون

پمپاژ قلب

مراحل رشد جنین

عملکرد روزنه برگ

ساختار گوش

شبکه غذایی

تطابق در چشم

تخمک زایی

نطریه جابجایی قاره ها

نحوه تشکیل زغال سنگ

استفاده از انرژی زمین گرمایی

مشاهده مقطع عرضی چند سنگ

نقطه ی داغ

تکتونیک ورقه ای و ذوب گوشته

تبلور

آتشفشان

آتشفشان2

آب زیر زمینی

آب زیر زمینی2

آبفشان

همه چیز درباره علوم تجربی

لینک